Trening autogenny to metoda relaksacji opracowana przez niemieckiego lekarza i psychiatrę Johannesa Schultza.
Metoda ta, nazywana inaczej "skoncentrowanym odprężeniem", łączy autosugestię z ćwiczeniami regulacji funkcji cielesnych i wegetatywnych.
Trening autogenny składa się z sześciu elementów, które następują po sobie:
• uczucie ciężaru
• uczucie ciepła
• regulacja pracy serca
• regulacja swobodnego oddychania
• uczucie ciepła w okolicy splotu słonecznego
• uczucie chłodu na czole
Trening jest skuteczną metodą oddziałującą na organizm i życie psychiczne ćwiczącego, poprzez proste formuły autosugestii, poprzez które następuje wyzwolenie odprężenia i koncentracji, one natomiast przestrajają pracę organizmu, wywołując mniej lub bardziej trwałe zmiany w reakcjach fizjologicznych. Trening autogenny posługuje się mechanizmami, polegającymi na uaktywnieniu autonomicznego układu nerwowego. Metoda ta, jest bardzo użyteczna zarówno w działaniach psychoterapeutycznych, jak w codziennym życiu, oraz samorozwoju.
Umiejętność lepszego panowanie nad swoim ciałem i umysłem ma zastosowanie w treningach sportowców olimpijskich, a także dla aktorów, tancerzy, handlowców, menadżerów itd.
Mechanizm treningu autogennego polega na fundamentalnych dwóch elementach:
1) świadomym kierowaniu swoich myśli i swojej uwagi
2) zawężeniu pola świadomości, co zwiększa siłę umysłu
Pierwszym etapem treningu autogennego jest nauczenie się przyjmowania odpowiedniej postawy ciała, ułatwiającej uzyskiwanie stanu odprężenia mięśni, odprężenia naczyń krwionośnych, zwolnienia rytmu pracy organizmu, skutecznie odcinającej dopływ bodźców z zewnątrz.
Schultz proponuje cztery postawy ciała: wykonywanie ćwiczeń w pozycji leżącej, siedzącej biernej, siedzącej czynnej (tzw. pozycji dorożkarza) i stojacej.
Należy nadmienić, że jeśli zdecydowałeś się już na jakąś pozycję, powinieneś ją stosować zawsze, w przeciwnym wypadku na sukces w ćwiczeniu trzeba będzie czekać.
I tak :
pozycja leżąca - leżysz na plecach, a głowa nieco wyżej na poduszce. Ręce są lekko ugięte w łokciach, dłonie luźno spoczywają przy udach, stopy zwrócone lekko na zewnątrz
bierna pozycja siedząca - potrzebne jest krzesło z wysokim oparciem z tyłu pod głowę i bocznymi pod ręce, aby mogły swobodnie na nich się opierać. Lekko rozstawione nogi oparte są na podłodze.
aktywna pozycja siedząca - znana jest również pod nazwą „pozycji dorożkarza”. Najpierw prostujesz i rozciągasz kręgosłup, potem swobodnie opadasz do przodu. Lekko ugięte w łokciach ręce spoczywają płasko na udach. Nogi są lekko rozstawione. Głowa zwisa luźno do przodu.
pozycja stojąca – polecana po kilku tygodniach praktykowania treningu, jako że na początku może być trudno osiągnąć skupienie. Stań swobodnie na lekko rozchylonych nogach, opuść swobodnie ramiona, pochyl lekko głowę i zamknij oczy. Rozluźnij mięśnie ramion i karku. Plecy powinny być proste, ale nie sztywne.
ciężkość
Ćwiczenie rozpocznij od koncentracji na wrażeniach płynących z rąk i nóg, oraz wywoływania wrażenia ciężkości w rękach, nogach i całym tułowiu.
Przyjmij jedną z opisanych postaw ciała, i sugeruj sobie w myśli:
"Moja prawa ręka jest ciężka" - powtarzaj to kilka razy, a następnie jeden raz "jestem spokojny ". W podobny sposób postąp z nogami i zakończ sugestią "Całe moje ciało jest ciężkie, bardzo ciężkie". Po kilku takich ćwiczeniach, zaczniesz odczuwać wrażenie ciężaru w rękach i nogach. W miarę postępu, wrażenia te pojawią się coraz szybciej, coraz wyraźniej.
Ćwiczenia odczuwania wrażenia ciężkości powodują rozluźnienie mięśni
ciepło
W następnym etapie przystąp do ćwiczenia wywoływania wrażenia ciepła, najpierw w prawej ręce, później w lewej itd. "Prawa ręka jest ciepła, coraz cieplejsza", "Moja prawa noga jest ciepła, coraz cieplejsza", "Całe moje ciało jest przyjemnie ciepłe i ciężkie". Powtarzaj sugestię około sześć razy dla każdej części ciała, następnie raz "Jestem zupełnie spokojny „
Ćwiczenia dotyczące wyzwalania wrażenia ciepła w organizmie, powodują rozluźnienie napięcia naczyń krwionośnych.
serce
Następnym ćwiczeniem jest skoncentrowanie uwagi na biciu serca i sugestii „ Moje serce bije spokojnie i miarowo „
Jeśli nie czujesz pracy własnego serca, połóż rękę na klatce piersiowej w okolicy serca i wyczuj jego bicie.
Standardowa formuła ćwiczenia serca brzmi: Serce bije spokojnie i miarowo. Przy pojawieniu się niepożądanych objawów można tę formułę zmodyfikować na własny użytek; przy niskim ciśnieniu na przykład pomaga sugestia: Serce bije spokojnie i mocno.
oddech
Teraz skoncentruj się na swoim oddechu, stosując sugestię
"Oddycham równo i spokojnie"
Nigdy nie reguluj na siłę rytmu własnego oddechu. Pozwól organizmowi oddychać swoim własnym, niewymuszonym rytmem.
ciepło w okolicy splotu słonecznego
A teraz skoncentruj się na swoim brzuchu w okolicy splotu słonecznego ( dwa palce nad pępkiem, w głębi brzucha, za żołądkiem). Sugeruj sobie "Mój brzuch staje się ciepły, coraz cieplejszy". Tak jak poprzednio, powtarzaj kilka razy, przeplatając sugestią "Jestem spokojny".
chłodne czoło
Ostatnim ćwiczeniem jest nauczenie się wywoływania wrażenia chłodnego czoła. Skoncentruj się na czole powtarzając w myśli: "Moje czoło jest chłodne" . W uzyskaniu lepszego efektu, możesz wyobrazić sobie worek z pokruszonym lodem położony na czole.
trening
Ćwiczenia rozpocznij od przyjęcia prawidłowej pozycji ciała, zamknięcia oczu i uspokojenia siebie, na przykład poprzez wypowiedzenie zdania "Jestem spokojny „ Następnie ćwicz wywoływanie uczucia ciężaru ciała od 5 do 15-20 minut.
Przy ćwiczeniu dwa lub trzy razy dziennie ten etap trwa dwa tygodnie.
W następnych dwóch tygodniach pracuj nad wywoływaniem ciepła w swoim organizmie.
Po czterech tygodniach i dobrym opanowaniu, przejdź do etapu koncentracji na biciu serca. Ćwiczenia te powinny trwać co najmniej dwa tygodnie.
Po sześciu tygodniach przejdź do kolejnego etapu - koncentracji na oddechu, który trwa także dwa tygodnie.
Po ośmiu tygodniach przystąp do wywoływania wrażeń ciepła w okolicy splotu słonecznego.
Po kolejnych dwóch tygodniach przejdź do ostatniego etapu - uczenia się wywoływania wrażeń chłodu czoła.
Czas trwania ćwiczeń dla opanowania podstaw treningu autogennego wynosi trzy miesiące. W pierwszych tygodniach ćwiczenia powinny być częste (dwa, a nawet trzy razy dziennie), w następnych tygodniach czas ćwiczeń może się wydłużyć. Optymalny czas ćwiczeń, od 15 do 30 minut. Po trzymiesięcznym okresie czas ćwiczeń można przedłużać do jednej godziny i dłużej.
Stosowanie treningu wymaga systematyczności i wytrwałości i może być pożyteczne prawie we wszystkich stanach chorobowych.
przeciwwskazania
Treningu autogennego Shultza nie można uprawiać, kiedy ćwiczący ma gorączkę. Przeciwskazany jest dla osób, które są nadmiernie pobudliwe emocjonalnie, mają skłonność do reakcji nerwicowych, mają zmniejszone poczucie realizmu, lub uciekają od realnej rzeczywistości, używają narkotyków lub innych środków odurzających. U ludzi o nastawieniu autycznym trening może pogłębiać to nastawienie.
pozycja siedząca – niewskazana przy schorzeniach kręgosłupa
koncentracja na biciu serca – przy zaburzeniach pracy serca, ćwiczenie wymaga konsultacji specjalisty
oddech - przy zaburzeniach oddechu, ćwiczenie wymaga konsultacji specjalisty
ciepło w okolicy splotu słonecznego - przy zaburzeniach pracy organów w jamie brzusznej, ćwiczenie wymaga konsultacji specjalisty
zastosowanie
- nerwowość , pobudliwość , drażliwość,
- depresja, lęki, nieśmiałość, zahamowania, poczucie zaniżonej wartości,
- zaburzenia seksualne o podłożu psychicznym
- choroby psychosomatyczne, na przykład wrzody żołądka
- zaburzenia snu
- nałogi i uzależnienia
do początku....